TV Wilno w Gminie Kołaki Kościelne

Dnia 19 listopada 2019 r. w gminie Kołaki Kościelne gościła Telewizja Wilno. Powodem odwiedzin Naszej gminy był przygotowywany przez redaktor  Bognę Bednar-Motykę reportaż dotyczący osobistości arcybiskupa Romualda Jałbrzykowskiego.

W swojej wypowiedzi Wójt Gminy Kołaki Kościelne podkreślił jak ważnym elementem historii gminy są miejsca pamięci narodowej. Zwrócił uwagę również na to jak na to jak ważny dla mieszkańców jest patriotyzm, krzewienie kultury oraz wiara.

O życiu i działalności abp. Romualda Jałbrzykowskiego począwszy od dzieciństwa poprzez lata nauki, aż po wyniesienie do godności arcybiskupa wileńskiego opowiadał Pan Bogdan Zaremba – nauczyciel języka polskiego w Szkole Podstawowej w Kołakach Kościelnych.

Następnie reporterzy wyruszyli do dawnego miejsca zamieszkania biskupa.

Abp Romuald Jałbrzykowski urodził się 7 lutego 1876 r. we wsi Łętowo – Dąb, w parafii Kołaki Kościelne k. Zambrowa. W 1901 r. przyjął w Petersburgu święcenia kapłańskie. Po wzorowym ukończeniu Akademii Duchownej młody kapłan objął stanowisko profesora seminarium duchownego.
Jako wykładowca szybko zdobył serca nie tylko alumnów Polaków, ale też i Litwinów. Szacunkiem i miłością otaczali go wszyscy. Najlepszą zaś metodą, jaką oddziaływał na swych wychowanków, był własny przykład. Oddanie się życiu wewnętrznemu, pracy kapłańskiej, sumienne spełnianie swoich obowiązków – oto, co kształciło serca młodych lewitów. Verba volant, exempa trahunt” „Słowa uciekają, przykłady pociągają” –  ulubione przysłowie vice regensa w nim samym miało najlepszego wykonawcę. Dzięki inicjatywie księdza profesora Jałbrzykowskiego powstało na szeroką skalę zakrojone stowarzyszenie spółdzielcze „Gospodarz”. Była tu chrześcijańska stołówka, sklep spożywczy, sklep z narzędziami rolniczymi. Obok tej placówki ekonomicznej ksiądz profesor Jałbrzykowski powołał do życia placówkę, mającą budzić ducha katolickiego i narodowego. Był to Związek Katolicki. Główną ostoją związku była utworzona szkoła prywatna. Obok szkoły był przytułek dla starców, biblioteka i czytelnia. Ksiądz profesor Jałbrzykowski, sam lub w czyimś towarzystwie, udawał się do pobliskich wiosek, niosąc w węzełku książkę lub gazetę. W ten sposób poziom oświaty wśród ludności wiejskiej podniósł się, rozwinięte czytelnictwo było tego najlepszym dowodem. Za tak wielkie prace otoczony był powszechnym uwielbieniem i miłością.

Każdy chciał z nim rozmawiać, a on nie gardził nikim, bywał u wszystkich, u możnych okolicznych obywateli i pod wieśniaczą strzechą lub  w izbie robotniczej. A wszędzie niósł ze sobą radość życia, nadzwyczajną pogodę, wiarę w lepsze jutro. Tak czynił przez 16 lat, aż do momentu w którym otrzymał sakrę biskupią.29 lipca 1918 r. został mianowany biskupem pomocniczym augustowskim.  Zarządzał polską częścią diecezji augustowskiej aż do jej likwidacji w 1925r.

W 1923 roku ksiądz biskup założył w Sejnach: seminarium, gimnazjum filologiczne i internat dla kandydatów do wyższego seminarium duchownego. Gimnazjum finansowane było ze środków arcybiskupa.

26 stycznia 1926r. Romuald Jałbrzykowski został powołany na pierwszego biskupa nowopowstającej diecezji łomżyńskiej. Rada Miejska Łomży 7 lutego 1926 roku nadała Jałbrzykowskiemu tytuł pierwszego honorowego obywatela miasta Łomży. Uczyniła to w dowód uznania dla jego zasług przy organizowaniu diecezji łomżyńskiej i gorliwej pracy społecznej w latach 1919-1925.

 Na czele nowej diecezji stał krótko, ponieważ 24 czerwca 1926 r. został mianowany arcybiskupem archidiecezji wileńskiej. 2 lipca 1927 r. asystował prymasowi Polski kardynałowi Aleksandrowi Kakowskiemu w koronacji obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej. W 1931 r. przeprowadził synod archidiecezjalny.

Po wybuchu wojny arcybiskup Jałbrzykowski wykazał się ogromną troską o utrzymanie ciągłości zarządu archidiecezji poprzez udzielenie jeszcze w 1939 r. pełnomocnictw dziekanom na wypadek odcięcia ich od stolicy archidiecezji. Po zajęciu przez Niemców terenów Białorusi abp Jałbrzykowski otrzymał uprawnienia administratora diecezji mińskiej i mohylowskiej. Jego nieugięta postawa wobec okupantów sowieckiego i hitlerowskiego oraz w stosunku do administracji litewskiej na Wileńszczyźnie spowodowała, że w latach 1942-1944 był więziony przez Niemców a po zwolnieniu w styczniu 1945 r. został aresztowany przez NKWD.

Po trzymiesięcznym uwięzieniu wypuszczono go i postawiono ultimatum: albo natychmiast wyjedzie do Polski, albo zostanie ponownie aresztowany i zamęczony. 15 lipca 1945 r. przyjechał do Białegostoku, który obrał sobie na tymczasową siedzibę w przekonaniu o tymczasowości swego wygnania i rychłym powrocie do Wilna. W nowym miejscu utworzył kurie i sąd arcybiskupi, tu też znalazła się większość prałatów i kanoników Kapituły Bazyliki Metropolitalnej Wileńskiej. W Białymstoku powstał więc ośrodek administracji kościelnej archidiecezji wileńskiej, który władze państwowe w okresie stalinowskim usiłowały zlikwidować. Za najważniejsze działania arcybiskup uznał te, które prowadziły do walki z alkoholizmem, kradzieżami i zepsuciem moralnym. Ważne miejsce zajmował też problem obrony życia poczętego. 14 września 1945 roku arcybiskup wydał rozporządzenie o zorganizowaniu w każdej parafii oddziału Caritas. Związek ten miał za zadanie nie tylko prowadzić akcje charytatywne, ale także rozdzielać dary płynące z zagranicy. Caritas na terenie diecezji działał do lutego 1950 roku, kiedy to został zamknięty ze względów politycznych. Działania ordynariusza wileńskiego na polu organizacji Kościoła lokalnego  w warunkach odrodzonego państwa polskiego, jego gorliwość, ofiarność, patriotyzm i nadzwyczajna pracowitość oraz działalność społeczna utrwaliły w historiografii polskiej funkcjonujący do dziś jego świetlany, nieomal nieskazitelny obraz.

Abp Romuald Jałbrzykowski zmarł 19 czerwca 1955 r. i pochowany został w prokatedrze pw. Wniebowzięcia NMP w Białymstoku.

Abp Romuald Jałbrzykowski doceniony został nie tylko za działania kościelne. Komenda Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej przyznała mu Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami. Otrzymał również rosyjski Order Oficerski św. Jerzego za pomoc żołnierzom rosyjskim aresztowanym przez Niemców w Sejnach podczas I wojny światowej, a mieszkańcy Łomży nadali mu honorowe obywatelstwo. Arcybiskup Romuald Jałbrzykowski to nie tylko wzór duchownego, ale też prawego obywatela.

Dla uczczenia pamięci tak wybitnego rodaka, Rada Gminy Kołaki Kościelne uchwałą nr XXIII/117/05 z dnia 30 listopada 2005 nadała imię Abp. Romualda Jałbrzykowskiego Zespołowi Szkół w Kołakach Kościelnych. Ze względów zmian w systemie szkolnym obecnie jest to Szkoła Podstawowa im. Abp. Romualda Jałbrzykowskiego. W swoich zbiorach mieści ona wiele pamiątek związanych ze swoim patronem, które udostępnił reporterom Dyrektor Szkoły- Henryk Rakoczy. Przekazał również wiele cennych i ciekawych informacji na temat patrona.

Warto również wspomnieć, iż dzięki staraniom Wójta Gminy Kołaki Kościelne, mieszkańców gminy oraz pomocy parafii , proboszcza Henryka Dąbrowskiego  w 2018 r. do Kancelarii Prezydenta RP wpłynął wniosek wraz z podpisami poparcia mieszkańców z każdej miejscowości o nadanie orderu Orła Białego pośmiertnie  Abp. Romualdowi Jałbrzykowskiemu. W związku ze zbyt długim czasem oczekiwania 4 listopada 2019 r. Wójt Gminy Kołaki Kościelne ponownie zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej postępowania.

Wszyscy mieszkańcy Gminy są bardzo dumni, iż z terenu Gminy Kołaki Kościelne wywodzi się wielki Polak, wzór nie tylko duchownego, ale też prawego obywatela, prawdziwie zasłużonego dla naszej Ojczyzny.

image_printDrukuj

Komentowanie jest wyłączone.